Άσκηση στον καύσωνα: Οι κανόνες για ασφαλή γυμναστική το καλοκαίρι

«Η φυσική δραστηριότητα και η άσκηση είναι πολύ σημαντικές παρεμβάσεις, διότι βελτιώνουν την σωματική και ψυχική υγεία με ποικίλους τρόπους. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας προτείνει, με βάση τα σύγχρονα επιστημονικά δεδομένα, ότι πρέπει να κάνουμε φυσική δραστηριότητα για τουλάχιστον 150 λεπτά μέτριας έντασης κάθε εβδομάδα (περίπου 30 λεπτά, πέντε μέρες την εβδομάδα).

Συνεπώς, καταλαβαίνουμε ότι πρέπει να κάνουμε φυσική δραστηριότητα καθ' όλη την διάρκεια του χρόνου. Τι γίνεται όμως τους καλοκαιρινούς μήνες όπου οι θερμοκρασίες είναι αρκετά αυξημένες»; Αυτά μεταξύ άλλων αναφέρει ο καθηγητής Κλινικής Εργοφυσιολογίας, του Τμήματος Διαιτολογίας και Διατροφολογίας του Πανεπιστήμιου Θεσσαλίας (Ελλάδα) και του Πανεπιστημίου του Wolverhampton (Μεγάλη Βρετανία), Γιώργος Μέτσιος. Ο κ. Μέτσιος αναλύει το θέμα «φυσική δραστηριότητα κατά την διάρκεια της καλοκαιρινής περιόδου με υψηλές θερμοκρασίες», στο Αθηναϊκό-Μακεδονικό Πρακτορείο Ειδήσεων.

Γνωρίζουμε ότι οι αυξημένες θερμοκρασίες του καλοκαιριού, επισημαίνει, επιβαρύνουν την υγεία. Ακούμε συχνά στις ειδήσεις για ανθρώπους που πηγαίνουν στο νοσοκομείο με διάφορα νοσήματα εξαιτίας θερμικής καταπόνησης αλλά και πιο επιβλαβών για την υγεία ασθενειών. Πράγματι, τονίζει ο κ. Μέτσιος, οι εισαγωγές στο νοσοκομείο λόγω καύσωνα παρουσιάζουν κατακόρυφη αύξηση κατά τις περιόδους ακραίων θερμοκρασιών, με άνοδο έως και 25% στις κλήσεις του ΕΚΑΒ για περιστατικά θερμικής καταπόνησης, ενώ οι εισαγωγές για εγκεφαλικό επεισόδιο αυξάνονται περίπου 10%.

Τι ισχύει για τη φυσική άσκηση στη ζέστη

Ο ίδιος δεν παραλείπει να τονίσει πως η αύξηση της θερμοκρασίας του πυρήνα του σώματος και η απώλεια υγρών μέσω της εφίδρωσης είναι φυσικές συνέπειες της παρατεταμένης άσκησης στη ζέστη. Και εξηγεί:

«Τα υψηλά θερμικά φορτία κατά την περίοδο υψηλής θερμοκρασίας περιβάλλοντος περιορίζουν την ικανότητα του οργανισμού να αποβάλλει την πλεονάζουσα θερμότητα - γεγονός που αυξάνει τη θερμοκρασία του πυρήνα του σώματος και τη μεταβολική δραστηριότητα - και οδηγούν τον οργανισμό σε καταπόνηση με αποτέλεσμα να έχουμε ένα φάσμα σχετικών παθήσεων, όπως αυτά που αναφέρθηκαν παραπάνω. Η φυσική δραστηριότητα λοιπόν κατά την περίοδο υψηλής θερμοκρασίας χρειάζεται πολλή προσοχή, κυρίως για συγκεκριμένες ηλικιακές ομάδες (ενήλικες και παιδιά) αλλά και σε ανθρώπους που πάσχουν από καρδιοαγγειακή, πνευμονική και νεφρική νόσο. Παρακάτω παρουσιάζονται κάποιες πρακτικές για να μπορούμε να αποφεύγουμε την θερμική καταπόνηση και να προστατεύουμε την υγεία μας τους θερινούς μήνες».

Ο ίδιος στη συνέχεια μιλά για την ώρα και την περιβαλλοντική ευαισθητοποίηση. Πρέπει, τονίζει, να αποφεύγουμε τις ώρες υψηλής θερμοκρασίας και να μην ασκούμαστε σε εξωτερικούς χώρους μεταξύ 12:00 μ.μ. και 17:00 μ.μ., καθώς συνήθως τότε κορυφώνονται η ηλιακή ακτινοβολία και η θερμοκρασία. Μπορούμε να κάνουμε φυσική δραστηριότητα (π.χ. περπάτημα) κατά τις πρώτες πρωινές ώρες, που ο αέρας είναι πιο δροσερός και η άσφαλτος δεν έχει απορροφήσει ακόμη τη ζέστη της ημέρας. Να γνωρίζουμε επίσης ότι η υψηλή υγρασία εμποδίζει την εξάτμιση του ιδρώτα, δυσχεραίνοντας σοβαρά τον φυσικό μηχανισμό ψύξης του σώματός μας. Να αναζητούμε σκιερά μονοπάτια (π.χ. πάρκο ή μονοπάτι με πυκνή βλάστηση) διότι η σκιά μπορεί να μειώσει την αντιλαμβανόμενη θερμοκρασία κατά 12°C έως 15°C.

Ποιες είναι οι τεχνικές διατήρησης θερμοκρασίας σώματος

Ωστόσο υπάρχουν τεχνικές διατήρησης θερμοκρασίας σώματος. Μπορούμε, τονίζει ο κ. Μέτσιος, να πιούμε κρύο νερό ή να κάνουμε ένα δροσερό ντους πριν βγούμε έξω να ασκηθούμε, διότι η μείωση της αρχικής θερμοκρασίας του πυρήνα σώματος δίνει στο σώμα μας ένα μεγαλύτερο θερμικό αποθεματικό πριν φτάσει σε επικίνδυνα όρια. Κατά τη διάρκεια της άσκησης μπορούμε να εφαρμόζουμε κρύο νερό ή μια υγρή πετσέτα στον λαιμό που βελτιώνει την τοπική θερμική αντίληψη, ενώ τέλος το να ρίχνουμε νερό πάνω στο δέρμα μας μιμείται την εφίδρωση (με αποτέλεσμα τη ψύξη του σώματος) χωρίς να εξαντλούμε τα υγρά του σώματος μας.

Τέλος κάνει αναφορά και στην επιλογή εξοπλισμού και ρούχων, για να καταλήξει:

«Τους θερμούς μήνες του καλοκαιριού πρέπει να επιλέγουμε ελαφριά, χαλαρά ρούχα, αλλά και ανοιχτά χρώματα που αντανακλούν ενεργά τις ηλιακές ακτίνες αντί για σκούρους τόνους που τις απορροφούν. Τέλος, είναι αναγκαίο να εφαρμόζουμε αντηλιακό ευρέος φάσματος διότι το ηλιακό έγκαυμα επηρεάζει φυσικά την ικανότητα του δέρματός μας να ιδρώνει και να αποβάλλει αποτελεσματικά τη θερμότητα».

Με πληροφορίες από ΑΠΕ ΜΠΕ.